NASA, 2004 yılında fırlatılan ve büyük bir otomobil boyutundaki Swift gözlemevinin yörüngesini kurtarmak amacıyla tarihi bir robotik operasyon başlattı. Arizona merkezli Katalyst Space Technologies tarafından tasarlanan üç kollu robotik araç LINK, azalan yörüngeye sahip teleskobun yok olmasını engellemek için görevlendirildi.
Swift gözlemevi, devasa yıldızların ölümüyle oluşan süper yüksek enerjili patlamaları incelemek üzere 600 kilometre yükseklikteki yörüngesine yerleştirilmişti. Ancak artan güneş faaliyetleri nedeniyle atmosferin genişlemesi sonucu oluşan sürtünme, teleskobun hızla irtifa kaybetmesine neden oldu. Son iki yılda yaklaşık 360 kilometreye kadar gerileyen Swift’in, evrenin ilk dönemlerine ışık tutan yapısı nedeniyle yörüngede kalması büyük önem taşıyor.
Mühendisler, teleskobun tamamen yanarak yok olacağı 300 kilometre sınırına ulaşmadan harekete geçti. Yaklaşık sekiz ay gibi kısa bir sürede tasarlanan ve üretilen LINK uzay aracı, bu kritik kurtarma görevini üstlendi. Buzdolabı boyutundaki LINK, kameralar, yönlendirme sistemleri ve küçük iticilerle donatılmış durumda.
Önümüzdeki haftalarda sistemlerini aktif edecek olan LINK, sürekli irtifa değiştiren ve hareket halindeki Swift teleskobuna yavaş ve hassas manevralarla yaklaşacak. Swift’in uzayda yakalanmak üzere tasarlanmamış olması, bu yaklaşma ve kenetlenme sürecini daha da zorlu hale getiriyor.
Görevin en kritik aşaması, LINK’in üç robotik kolunu kullanarak Swift teleskobunu yakalaması olacak. Başarılı bir kenetlenmenin ardından LINK, itici motorlarını kullanarak teleskobun yörüngesini iki ila üç ay sürecek hassas bir manevrayla yeniden güvenli irtifaya taşıyacak. Bu operasyonla Swift’in 360 kilometre seviyesinden 600 kilometreye çıkarılması hedefleniyor.
Bu tarihi kurtarma operasyonunun başarıyla tamamlanması, gelecekte Hubble Uzay Teleskobu gibi daha büyük uzay araçlarının kurtarılması için de yeni bir dönemin kapısını aralayacak.
