Alberta Başbakanı Danielle Smith, eyaletin Kanada’dan ayrılma potansiyelini değerlendirecek bir referandum sürecini ilerlettiğini açıkladı. Perşembe günü konuşan Smith, bağımsızlık yanlısı yaklaşık 700 bin imzalı dilekçenin mahkeme kararlarıyla susturulamayacağını vurguladı. Eyalet, 19 Ekim’de sandık başına gitmeye hazırlanıyor.
19 Ekim’de yapılacak referandumda Albertalılara “Alberta Kanada’nın bir eyaleti olarak kalmalı mı, yoksa Alberta Hükümeti, Alberta’nın Kanada’dan ayrılıp ayrılmayacağı konusunda bağlayıcı bir eyalet referandumu düzenlemek için Kanada Anayasası uyarınca gerekli yasal süreci başlatmalı mı?” sorusu yöneltilecek.
Başbakan Smith, kendisinin ve hükümetinin Alberta’nın Kanada’nın bir parçası olarak kalmasından yana oy kullanacağını kamuoyuna duyurdu.
Ancak eyaletteki bir yargıç, yerli “İlk Uluslar” gruplarına danışılmadığı gerekçesiyle bağımsızlık referandumu talep eden bir halk dilekçesini iptal etti. Smith, yüz binlerce Albertalının sesinin kısılamayacağını ve eyaletin geleceğine mahkemelerin değil, halkın karar vereceğini belirtti.
Kanada Başbakanı Mark Carney, eyaletin ayrılma yönündeki herhangi bir girişiminin “Netlik Yasası” kurallarına uygun olması gerektiğini hatırlattı. Bu yasa, 1995 Quebec referandumunun ardından yürürlüğe girmişti.
Netlik Yasası’na göre, bağlayıcı bir bağımsızlık referandumunda seçmenlerin “net bir çoğunluğunun” onay vermesi gerekiyor. Ayrıca, referandum sorusunun dilinin federal meclis denetiminden geçecek kadar açık olması şartı aranıyor.
Batı eyaleti Alberta’da federal hükümete yönelik hoşnutsuzluk, doğal kaynakların yönetimi ve iklim yasaları nedeniyle uzun süredir devam ediyor. Birçok Albertalı, zengin kaynaklarıyla ülkeye aldıklarından daha fazla katkı sağladıklarını savunuyor.
Başbakan Carney, federal gücün Ottawa’da merkezileşmesini eleştiren Smith yönetimiyle uzlaşma sağlamak amacıyla adımlar attı. Bu kapsamda, Pasifik kıyısına uzanacak bir petrol boru hattı inşasını da içeren iklim ve enerji anlaşmasına imza atmıştı.
