Ticaret Bakanı Ömer Bolat, Cumhuriyet’in 103. yıl dönümünde Türkiye’nin dış ticaretteki tarihi başarılarını ve gelişimini açıkladı. Bolat, Eylül ayı itibarıyla yıllıklandırılmış mal ve hizmet ihracatının 409,1 milyar dolara ulaşarak Cumhuriyet tarihinin en yüksek seviyesine çıktığını belirtti.
Bakan Bolat, bu başarının üreticiler, ihracatçılar, girişimciler ve milletin birliğinin eseri olduğunu vurgulayarak, Türk mal ve hizmetlerinin kalite, rekabetçilik ve beğeni gücünü temsil ettiğini ifade etti. ‘Üreten, ihraç eden, büyüyen Türkiye’ vizyonuyla daha güçlü bir geleceğe yürüdüklerini söyledi.
1923’te tarım ürünleri ağırlıklı olan ihracat yapısının, günümüzde otomotivden savunma sanayisine, beyaz eşyadan yazılıma kadar geniş ve katma değerli bir yelpazeye ulaştığına işaret eden Bolat, mal ihracatının 1923’te 50 milyon dolardan 2025’te yıllıklandırılmış olarak 283,7 milyar dolara yükseldiğini bildirdi. Bu rakamla Cumhuriyet tarihinin rekorunun kırıldığını kaydetti.
Türkiye’nin dünya mal ihracatından aldığı payın 1980-2000 döneminde ortalama yüzde 0,38 iken, 2002’de yüzde 0,55’e ve 2025’te yüzde 1,04’e çıktığını aktaran Bolat, bu gelişmenin Türkiye’nin üretim gücü, ihracat kapasitesi ve rekabetçi ekonomisini dünya sahnesinde sağlamlaştırdığını belirtti.
Cumhuriyetin ilk yıllarında 24 ülkeye yapılan ihracatın, bu yıl ocak-eylül itibarıyla 223 ülke ve gümrük bölgesine yayıldığını söyleyen Bolat, Türkiye’nin artık dünyanın dört bir yanına üretimini ulaştıran dinamik bir ihracat ekonomisi olduğunu vurguladı. 2025’te 51 ülkeye 1 milyar doların üzerinde ihracat yapıldığını, 33 ilin yıllık ihracatının 1 milyar doları aştığını ve ihracatçı firma sayısının 167 bin 779’a ulaştığını dile getirdi.
1973’te bir yılda 1 milyar dolar ihracat yapılırken, bu rakama 1987’de bir ayda, 2013’ten itibaren ise bir günde ulaşıldığını belirten Bolat, günlük ihracatın zaman zaman 2 milyar doları geçtiğini ifade etti. Bu gelişmenin, Türkiye’nin üretim kapasitesindeki artışın, ihracatçıların dünya pazarlarındaki güveninin ve ekonomik olgunluğun göstergesi olduğunu söyledi.
Bakan Bolat, Avrupa Birliği (AB) ülkelerine yapılan ihracatın 1996’da 11,3 milyar dolardan eylül ayı itibarıyla yıllıklandırılmış olarak 118,7 milyar dolara yükseldiğini bildirdi. AB-27’nin toplam ithalatı içindeki payın 2002’de yüzde 2,2 iken, 2025’te yüzde 4,1’e ulaştığını aktardı.
Türkiye’nin sanayi ürünleri ihracatının toplam ihracat içindeki payının 1969’da yüzde 21,2 iken, 2025 itibarıyla yüzde 94,3’e yükseldiğini belirten Bolat, bu dönüşümün Türkiye’nin tarım ağırlıklı ekonomiden yüksek teknolojili üretime yöneldiğinin açık göstergesi olduğunu vurguladı.
Bolat, Türkiye’nin üretimden ihracata, teknolojiden lojistiğe kadar tüm zinciriyle küresel ticaretin güvenilir aktörlerinden biri haline geldiğini söyledi. Orta-yüksek ve yüksek teknolojili ürün ihracatının payının 2002’de yüzde 30,4’ten 2025’te yüzde 43,5’e, 2026 yılı eylül ayı itibarıyla ise yüzde 44,1’e yükseldiğini belirtti.
Türkiye ekonomisinin büyüme hızının dünya ortalamasının üzerinde seyrettiğini kaydeden Bolat, nominal milli gelir bakımından Türkiye’nin 2002’de dünyanın 21’inci büyük ekonomisi iken, 2025’te 16’ncı büyük ekonomisi haline geldiğini açıkladı. Satın alma gücü paritesine göre ise 2002’de 16’ncı sırada iken 2025’te 11’inci sıraya yükseldiğini ifade etti.
Bakan Bolat, esnaf ve sanatkarların da küresel pazarlara açılan ihracatçılara dönüştüğünü belirterek, Cumhurbaşkanlığı’nın Türkiye Yüzyılı vizyonu doğrultusunda üretim, ihracat, teknoloji ve markalaşma yapısını geliştirmeye devam edeceklerini sözlerine ekledi.
